Psoriasis

Wat is Psoriasis?

Psoriasis Psoriasis is een chronische huidziekte, waarbij er sprake is van een versnelde celdeling van de huid door een ontsteking. De ziekte kent een veranderlijk verloop. Er zijn periodes dat je er weinig last van hebt, maar ook weer periodes waarin de symptomen kunnen verergeren. De mate waarin de symptomen opspelen kan verschillen per periode en persoon. Psoriasis uit zich vaak in de vorm van rode plekken en witte schilfers op je huid. Geschat wordt dat ongeveer 300.000 Nederlanders een vorm van psoriasis hebben. Psoriasisplekken kunnen over je hele lichaam voorkomen en kunnen jeuken of zelfs pijnlijk aanvoelen.

Ongeveer 5 tot 10% heeft hierbij ook last van gewrichtsklachten, met name in handen en voeten. Dit heet artritis psoriatica. Psoriasis is over het algemeen goed te behandelen, maar het is niet te genezen.

Oorzaak Psoriasis

De precieze oorzaak van psoriasis is niet bekend: het kan plotseling en op elke leeftijd ontstaan. Er zijn aanwijzingen dat erfelijkheid mogelijk een rol speelt. Dus wanneer iemand in je familie psoriasis heeft, is de kans groter dat jij het ook krijgt. Ook kan psoriasis worden uitgelokt door enkele externe factoren, waaronder:
  • huidbeschadiging
  • stress
  • infecties

    Hoewel psoriasis een chronische huidziekte is, hebben psoriasis patiënten niet altijd last van klachten. Vaak wisselen perioden met veelvuldige klachten en huiduitslag zich af met perioden met bijna geen klachten of uitslag.

    Vormen van Psoriasis

    In totaal zijn er zes verschillende vormen van psoriasis. Deze zijn vaak zo duidelijk herkenbaar dat de dermatoloog meestal direct een diagnose kan stellen. De volgende vormen komen het meeste voor.

    Psoriasis vulgaris

    Psoriasis vulgaris is de meest bekende en meest voorkomende vorm van psoriasis. Dit wordt ook wel 'gewone' psoriasis of plaque psoriasis genoemd. Ongeveer 75 tot 80% van de mensen met psoriasis heeft deze vorm. Je herkent psoriasis vulgaris aan de duidelijk begrensde rode huidplekken met grove witte schilfers. De grootte van de psoriasisplekken verschilt van munt- tot handpalmgrootte. Meestal zitten de plekken op je knieën, hoofd, ellebogen of onderrug. Ze ontstaan geleidelijk en plotseling. Psoriasis vulgaris is goed te behandelen. Dit gebeurt in de meeste gevallen met een crème of zalf.

    Psoriasis guttata

    Bij psoriasis guttata krijg je in een kort tijdsbestek last van veel huiduitslag in de vorm van kleine druppelvormige psoriasisplekken. Het wordt daarom ook wel druppelpsoriasis genoemd. Vaak treden de klachten op na een aantoonbare prikkel, zoals een keelinfectie of traumatische gebeurtenis. Je herkent psoriasis guttata aan de druppelvormige psoriasplekken, die vooral voorkomen op armen, benen en romp. Deze plekken zijn vaak veelvuldig aanwezig en klein (variërend van een grootte van een speldenknop tot cent). Psoriasis guttata ontstaat voornamelijk tussen je 15e en 25e levensjaar. De plekjes houden meestal enkele weken aan en verdwijnen daarna vrijwel altijd spontaan. Om sneller te herstellen kan de dermatoloog lichttherapie aanraden.

    Psoriasis inversa

    Psoriasis inversa wordt ook wel omgekeerde psoriasis of plooi psoriasis genoemd. Deze naam heeft te maken met de plek waar psoriasis inversa voorkomt, namelijk in de plooien van je lichaam. Denk aan je liezen, oksels, navel, borsten en tussen de billen. In tegenstelling tot psoriasis guttata en psoriasis vulgaris, zijn er bij deze vorm geen witte schilfers te zien. Ook zijn de psoriasisplekken minder rood en meer zalmroze van kleur. In de huidplooien worden aangebrachte geneesmiddelen versterkt opgenomen. Hierdoor zal een behandeling enerzijds sneller verlopen, doordat een crème sneller wordt opgenomen. Aan de andere kant kunnen er ook eerder bijwerkingen optreden. Psoriasis inversa dient daarom met een andere crème of zalf behandeld te worden dan psoriasis vulgaris.

    De andere minder vaak voorkomende vormen van psoriasis zijn:

    artritis psoriatica

    Bij artritis psoriatica heef men voornamelijk last van gewrichtsklachten

    Erythrodermie

    Erythrodermie is een zeer zeldzame vorm van psoriasis dat zich kan verspreiden over het hele lichaam, de symptomen zijn felle roodheid die in stoten kan opkomen.

    psoriasis capitis.

    psoriasis capitis zorgt voor last van een behaarde hoofdhuid.

    Behandeling Psoriasis

    Er zijn verschillende mogelijkheden voor een psoriasis behandeling, afhankelijk van de ernst, uitgebreidheid en de vorm van psoriasis. Er is echter geen enkele psoriasis behandeling die ervoor zorgt dat het niet meer terugkomt. Het verloop van deze huidziekte is niet stabiel: de ene keer kun je meer last hebben dan de andere keer. De soort psoriasis behandeling wordt bepaald door je dermatoloog. Deze huidspecialist gebruikt een zogenaamde PASI-score dat is een Psoriasis Area and Severity Index, om de uitgebreidheid en de ernst van de psoriasis te bepalen. Ook het effect van de gekozen psoriasis behandeling wordt met deze score gemeten. Voor alle behandelingen van psoriasis geldt, dat ze psoriasis niet kunnen genezen. Ze zorgen ervoor dat je tijdelijk minder last hebt. Wanneer je stopt met de behandeling, komen de psoriasisplekken altijd terug. Wanneer de plekken terugkomen, varieert van een paar weken tot een paar maanden. In sommige gevallen kan psoriasis ook jaren wegblijven.

    Psoriasis behandelen met een crème of zalf

    De arts schrijft je één van deze middelen voor. Je smeert de psoriasplekken ongeveer één à twee keer per dag in met deze crème of zalf. Voorbeelden zijn vitamine-D crème, ditranolcrème, corticosteroïden en teerzalven. Een behandeling met een crème of zalf wordt meestal toegepast bij psoriasis inversa en psoriasis vulgaris. Let hierbij op, want je kunt niet hetzelfde middel voor beide vormen van psoriasis gebruiken.

    Psoriasis behandelen met lichttherapie

    Lichttherapie houdt in dat de psoriasis wordt behandeld met licht. Meestal is dit UVB-licht. Lichttherapie wordt ingezet als een crème of zalf niet voldoende werkt. De therapie met lichtstralen duurt maximaal twaalf weken en gebeurt met een speciaal apparaat. Lichttherapie wordt vaak ingezet in combinatie met een andere behandelmethode, zoals met psoriasis medicatie of/en zalven/crèmes.

    Psoriasis behandelen met medicijnen

    Het kan ook zijn dat de arts medicijnen voorschrijft om psoriasis te behandelen. Medicijnen zijn er in de vorm van tabletten of capsules die je moet slikken of die via een injectie worden ingebracht. Voorbeelden zijn methotrexaat, ciclosporine, acitretine, fumaraten en biologicals.